Tematy dyskusji usenetowych
Usenet wyrósł na dyskusjach informatyków. Nadal wielu z nich korzysta z systemu, by rozwiązywać problemy techniczne. Jednak na tysiącach grup Usenetu można znaleźć dyskusje praktycznie na każdy temat.
Tematyka każdej grupy jest ściśle określona. Aby ją poznać, wystarczy rozszyfrować nazwę listy, składającą się ze skrótów. Zawężają one temat od ogółu do szczegółu.
Na szczycie hierarchii Usenetu mamy najbardziej ogólne kategorie m.in.:
comp - komputery, oprogramowanie, programowanie itp.
rec - rekreacja, rozrywka
soc - społeczeństwo
misc - różności, które nie pasują do innych kategorii.
itd.
Wymienione kategorie rozpoczynają nazwy list, na których używa się języka angielskiego. Podział dotyczy również grup polskich, ale ich nazwy zaczynają się od skrótu pl. Łatwo można zorientować się, o czym rozmawiają użytkownicy listy pl.rec.film.animowany.
Dyskusje i wątki
Przeglądający wybraną grupę Usenetu użytkownik widzi listę tematów opublikowanych na niej wiadomości. Gdy ktoś odpowie na taką wiadomość - opublikuje następną - z tym samym tematem, ale zaczynającym się od skrótu "Re:". Gdy w temacie wypowie się większa liczba dyskutujących powstaje tzw. wątek. Przeglądając go chronologicznie, można prześledzić całą dyskusję. Wypada to zrobić, gdy zamierza się zabrać w niej głos. Czasem gdy wątek ciągnie się bardzo długo, nowe wiadomości nie mają już nic wspólnego z jego pierwotnym tematem. Co więcej - w trakcie dyskusji nawet sam temat może zostać zmieniony.
Jest jeszcze więcej rzeczy, które powinna wiedzieć osoba, która chce wypowiedzieć się w Usenecie. Zasady wypowiadania się, odpowiadania, podpisywania tworzą tzw. netykietę - nieformalny kodeks użytkowników sieci. Jedna z jego zasad mówi, że zanim ktoś zacznie brać udział w dyskusjach powinien w specjalnej grupie np. pl.test sprawdzić, czy jego wypowiedzi publikują się prawidłowo. Netykiety warto przestrzegać. W skrajnych wypadkach jej naruszania, administratorzy Usenetu mogą zablokować użytkownikowi możliwość publikowania w systemie. Nazywa się to z angielska UDP - Usenet Death Penalty.
Jak dostać się do Usenetu?
Żeby dostać się do Usenetu potrzebny jest specjalny program tzw. czytnik newsów. Jego funkcje spełnia choćby Outlook Express czy oprogramowanie związane z przeglądarkami Netscape i Opera. Można też skorzystać z działającej na stronach WWW bramki, takiej jak serwis Usenet portalu Gazeta.pl.
Choć niektóre grupy mają zasięg lokalny, to większość, a na pewno najpopularniejsze, znajduje się na wszystkich serwerach obsługujących Usenet. I co ważne - są na nich te same wiadomości. Działające w systemie komputery nieustannie komunikują się. Gdy połączą się dwa z nich, porównują to co się na nich znajduje, po czym każdy "uzupełnia" braki drugiego. Dzięki temu wiadomości "propagują się" i te same opinie można czytać na serwerach stojących w Sydney i we Wrocławiu. Na serwerach Usenetu dostępne są tylko najbardziej aktualne wypowiedzi (starsze są kasowane i archiwizowane).
W polskiej hierarchii pl.* pierwsze grupy powstały w lipcu 1994. Dziś jest ich ponad 200. Dlatego tak niewiele, ponieważ nie jest łatwo utworzyć nową grupę. Procedura zakładania przewiduje m.in. głosowanie, które rozpocząć może uprawniona osoba - opiekun hierarchii 'pl'. Dzięki takim ograniczeniom, system jest uporządkowany, a większość grup aktywna.
Przewidziano jednak możliwość szybkiego założenia nowej grupy np. na aktualny gorący temat. Do tego służy hierarchia "alt". Tu panuje zupełna swoboda, powstaje więc masę grup (głównie w j. angielskim), a równocześnie jest tu najwięcej "martwych" grup, na których nic się nie dzieje. W polskiej hierarchii nie ma podgrup "alt", za to powstała ponad setka grup alt.pl.***.
Usenet w Gazeta.pl
W portalu Gazeta.pl udostępniamy polską część Usenetu - grupy z hierachi pl.
Gazeta.pl umożliwia również czytanie newsów za pomocą tradycyjnych czytników usenetu. Aby połączyć się z naszym serwerem należy w konfiguracji konta "news" wpisać adres serwera news.gazeta.pl. Serwer wymaga od użytkowników autoryzacji - należy podać nazwę konta w portalu i hasło. Uzyskamy wtedy dostęp do ponad 30 tysięcy grup Usenetu.
Historia Usenetu
Wykorzystana w Usenecie technologia ma źródła w słynnych Laboratoriach Bella należących do amerykańskiego giganta telekomunikacyjnego - AT&T. To urodziły się również takie wynalazki jak tranzystor czy używany dziś w Internecie, a wcześniej w komputerach dużej mocy system operacyjny Unix.
Siódma wersja Unixa, opracowana pod koniec lat 70. wyposażona była w protokół UUCP (Unix-to-Unix CoPy). Wykorzystali go amerykańscy studenci by łączyć ze sobą komputery i wymieniać informacje.
W połowie lat 80 pojawił się używany do dziś protokół transmisji newsów: NNTP (Network News Transfer Protocol, opisany w dokumencie RFC 977). Opisuje on z jednej strony technologię pozwalającą na wędrówkę wiadomości po całym świecie, a z drugiej - wymianę informacji między serwerami, na których są one przechowywane a komputerami osób czytających je. Usenet jest więc znacznie starszy niż najpopularniejsza usługa Internetu - World Wide Web.
